طلاق خلع، مهرم حلال جونم آزاد!

شرایط طلاق خلع

حتماً تابه‌حال، جمله معروف «مهرم حلال و جونم آزاد» را شنیده‌اید! این ساده‌ترین توضیح درباره طلاق خلع و مبارات است که در بین عموم مردم جاافتاده است. حتی گاهی اوقات از طلاق خلع و مبارات به‌عنوان طلاق توافقی یاد می‌کنند. متأسفانه عدم آگاهی از جنبه حقوقی تفاوت بین طلاق توافقی و طلاق خلع بسیاری از خانم‌ها را درروند جدایی، به مرز جنون و تجربه کشمکش‌های بسیاری در دادگاه‌های خانواده رسانده است. به همین منظور در این مقاله به بررسی چیستی، ارکان و جزئیات مربوط به طلاق خلع و تفاوت آن‌ با طلاق توافقی می‌پردازیم.

طلاق خلع و مبارات چیست؟

شاید به‌کارگیری این دو اصطلاح در کنار هم این تصور را ایجاد کرده باشد که طلاق خلع و طلاق مبارات یکی هستند اما این‌یک تصور اشتباه است. طلاق بر اساس قوانین فقه اسلامی و قانون مدنی به دودسته کلی طلاق بائن و طلاق رجعی تقسیم می‌شود. طلاق رجعی طلاقی است که در طول مدت عده آن، برای مرد حق رجوع به زن وجود دارد و از این جنبه مقابل طلاق بائن قرار می‌گیرد. طلاق خلع و مبارات دو نوع از اقسام طلاق بائن هستند که برای قرائن صیغه طلاق، زن باید مالی را به مرد بدهد تا از او جدا شود.

طلاق خلع چیست؟

خلع، در لغت به معنی بیرون آوردن و کندن است. درواقع جدایی زن و مرد گویی به کندن و درآوردن لباس تشبیه شده است. در طلاق خلع، زن به دلیل کراهت و بیزاری از همسرش حاضر به پرداخت مالی به او تحت عنوان فدیه می‌شود تا بتواند از او جدا شود. ازآنجاکه در خصوص مقدار فدیه میان زوجین توافق برقرار می‌شود، طلاق خلع یکی از انواع طلاق توافقی است که در فقه و حقوق اسلامی پیش‌بینی‌شده است.

بر اساس ماده ۱۱۴۶ قانون مدنی:

«طلاق خلع آن است که زن به‌واسطه کراهتی که از شوهر خود دارد در مقابل مالی که به شوهر می‌دهد طلاق می‌گیرد اعم از اینکه مال‌ مزبور عین مهر یا معادل آن و یا بیشتر و یا کمتر از مهر باشد.»

طلاق خلع

شرایط فدیه در طلاق خلع

فدیه در فقه اسلامی، مالی است که زن برای رهایی و جدایی به همسر خویش که نسبت به او کراهت دارد می‌پردازد. فدیه شرایط خاصی دارد که در صورت عدم رعایت آن‌ها طلاق خلع صحیح نخواهد بود. ازجمله:

  • فدیه میزان دقیق و مشخصی ندارد و کاملاً مبتنی بر توافق طرفین خواهد بود. فدیه ممکن است یکی از 3 حالت زیر را داشته باشد:
  • الف) بیش از مهریه باشد
  • ب) مساوی مهریه باشد
  • ج) کمتر از مهریه باشد
  • فدیه می‌تواند عین، دین و یا منفعت مالی باشد.
  • میزان نفقه یا شیربهای فرزندان که بر گردن شوهر است هم می‌تواند فدیه قرار گیرد.
  • مال فدیه حتماً باید قابلیت تملیک داشته باشد زیرا در مقابل طلاق خلع قرار می‌گیرد که مرد به آن راضی شده است. به‌عبارت‌دیگر هر چیزی که می‌تواند به‌عنوان مهریه باشد، می‌تواند به‌عنوان فدیه در طلاق خلع مورد بذل خانم به آقا قرار گیرد.
  • فدیه باید کاملاً معلوم باشد مثلاً زن نمی‌تواند بگوید این خانه یا آن ماشین را به تو در مقابل طلاق خلع بذل می‌کنم.
  • فدیه می‌تواند که عین مهریه یا مال دیگری هم باشد، فرقی هم ندارد که فدیه مال خارجی باشد مانند سکه‌های طلا، خودرو یا مواردی ازاین‌دست یا در فی الذمه شوهر باشد مانند نفقه و مهریه که هنوز پرداخت‌نشده است.
بیشتر بخوانید  شرایط آزادی وثیقه چیست؟

احکام و شرایط طلاق خلع

  • در طلاق خُلع، عدم علاقه زن به مرد، باید به‌گونه‌ای باشد که زن حتی حاضر به وظایف خویش در قبال شوهر نباشد یا از شدت بیزاری و کراهت به وی احتمال خیانت یا به گناه افتادن خانم باشد.
  • صیغه طلاق خلع، با طلاق معمولی تفاوت دارد. در صیغه طلاق خلع، از فعل «خالَعتُ» استفاده می‌شود تا خلع بودن طلاق را نشان دهد.
  • طلاق خلع از انواع طلاق بائن است. بنابراین در آن مرد حق رجوع به همسر خود را ندارد نگر اینکه دوباره وی را عقد نماید.
  • در طلاق خلع، در زمان عِدّه، زن می‌تواند از فدیه یعنی مقدار مالی که بذل کرده است، منصرف شود. در این صورت طلاق خلع بائن تبدیل به طلاق رجعی می‌شود و مرد می‌تواند در طول عده به همسرش رجوع نماید.

پشیمانی زن از بخشش مهریه یا نفقه در طلاق خلع

متأسفانه به دلیل عدم آگاهی از مسائل حقوقی برخی از بانوان اقدام به بخشش مهریه یا نفقه خود در مقابل طلاق خلع می‌کنند و سپس پشیمان می‌شوند. خوشبختانه در طول مدت عده، زن می‌تواند نسبت به فدیه و مالی که بذل کرده است رجوع نماید. البته در این صورت طلاق رجعی محسوب می‌شود و تصمیم بر ادامه زندگی یا پایان آن همچنان با آقا خواهد بود.

طلاق خلع چیست

ارث و نفقه زن در طلاق خلع:

طلاق خلع نوعی طلاق بائن است و به همین جهت به‌محض قرائت صیغه طلاق، زن دیگر مستحق دریافت نفقه از همسرش نخواهد بود. همچنین برخلاف طلاق رجعی که در طول مدت عده زن و مرد از یکدیگر ارث می‌برند، در طلاق خلع ارث به زن یا مرد در صورت فوت طرف مقابل تعلق نخواهد گرفت.

تفاوت طلاق خلع با طلاق توافقی:

هرچند طلاق خلع یکی از انواع طلاق توافقی در فقه اسلامی به شمار می‌رود اما آنچه عوام از طلاق توافقی در ذهن دارند با طلاق خلع متفاوت است. طلاق خلع، صرفاً درزمینهٔ تعیین میزان فدیه نوعی توافق میان زن و مرد است اما در طلاق توافقی درباره سایر موارد همچنان حق حضانت فرزند، میزان نفقه و جهیزیه هم باید میان زن و مرد توافق انجام شود.

همچنین مهم‌ترین تفاوت طلاق توافقی با طلاق خلع این است که طلاق توافقی نوعی طلاق رجعی است و ممکن است حتی یک روز مانده به خواندن صیغه طلاق مرد از تصمیم خود بازگردد اما در طلاق خلع حق رجوع برای مرد وجود ندارد. برای آشنایی با طلاق توافقی، مقاله مراحل طلاق توافقی را در وبلاگ موسسه حقوقی صاحب اندیشه بخوانید.

این نوشته در بلاگ ارسال شده است. این لینک مستقیم به این نوشته است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت، استفاده از سرویس reCAPTCHA گوگل مورد نیاز است که موضوع گوگل است Privacy Policy and Terms of Use.

من با این شرایط موافق هستم .