شرایط حق حبس زوجه در مهریه چیست؟

حق حبس زوجه در مهریه چیست؟

حق حبس زوجه در مهریه به طور کلی امکان امتناع از انجام تعهد تا انجام تعهد طرف مقابل می باشد. در این قانون زن می تواند تا زمانی که مهریه خود را دریافت کند از تمکین دادن به شوهر خود خودداری نماید. در ادامه این مقاله در مورد شرایط حق حبس زوجه توضیحاتی بیان خواهیم کرد، اگر به این اطلاعات نیاز دارید با ما همراه باشید. در این مقاله موسسه حقوقی همراه ما باشید.

حق حبس زوجه در مهریه چیست؟

طبق ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی، برای خانم ها حقوقی اخذ شده است که طبق این قانون زن ها می توانند تا هنگام دریافت مهریه از وظایفی که در مقابل شوهر دارند امتناع کنند، در حالی که شوهر نمی تواند در این کار اعتراض داشته باشد. به این مورد حق حبس زوجه در مهریه گفته می شود. عقد نکاح یک ماهیت و پیوند محترمانه و متعالی می باشد اما با این وجود تکالیفی بر هر کدام از زوجین مشخص شده است که انجام آن طبق قانون الزامی می باشد و عدم انجام آن جریمه دارد. در این قانون شوهر باید به طور کامل مهریه همسر را پرداخت کند و پس از آن از همسرش تقاضای تمکین کند که در این شرایط زن وظیفه دارد به شوهر خود تمکین دهد. در غیر اینصورت شوهر می تواند طبق قانون از همسرش شکایت کند.

شرایط حق حبس زوجه در مهریه

در مورد حق حبس زوجه دو شرط باید اعمال شود که در مورد پرداخت مهر می باشد. به طوری که مهریه طبق ماده ۱۰۸۳ قانون مدنی باید به طور کلی حال یا وعده باشد، اگر شوهر بخواهد مهریه را به صورت مدت دار پرداخت کند زوجه حق دارد آن را مطالبه کند و در زمان عقد نکاح شوهر مجاز است که از همسرش تمکین بخواهد و در مقابل زن نیز باید ایفای وظایف زناشویی را انجام دهد. در این زمان زوجه نمی تواند از  حق حبس خود استفاده نماید. در صورتی که مهریه به صورت مدت دار نباشد بر اساس قانون مدنی در زمان وقوع عقد نکاح زن مالک مهر است و اگر این مهریه به صورت وجه نقد باشد می‌تواند آن را مطالبه کند.

شرط دوم در حق حبس زوجه این است که اگر زوجه پیش از گرفتن مهریه با اراده خود از همسرش تمکین خاص کند طبق قانون حق حبس از زن گرفته می شود و دیگر امکان امتناع از تمکین و دیگر وظایف زناشویی وجود ندارد.

موارد سقوط حق حبس زوجه در مهریه

بر اساس قانون مدنی مواردی وجود دارد که طبق آن حق حبس زوجه قابل اجرا نمی باشد و زن نمی تواند در این موارد از حق حبس خود استفاده کند. ۳ مورد اصلی که موجب ساقط شدن حق حبس طبق قانون می شود عبارتند از:

  • تمکین خاص زوجه: یعنی اگر زن قبل از دریافت مهریه و قبل از مراسم عروسی با میل خود تن به رابطه زناشویی دهند.
  •  در مواردی که مهریه عندالاستطاعه باشد: یعنی شرط شود که مثلا مهریه پس از ۲ سال به زوجه داده می شود.
  •  در مواردی که در هنگام عقد نکاح شرط شده باشد که استفاده از حق حبس زوج در مهریه برای زن وجود نداشته باشد و در مواردی که در هنگام عقد مهریه ای تعیین نشده باشد.

امتیازات حق حبس زوجه

در زمانی که زن از حق حبس زوجه در مهریه استفاده کند امتیازهایی برای زوجه حاصل می شود که طبق این امتیازها شوهر نمی تواند زوجه را ملزم به تمکین خاص و انجام وظایف زناشویی کند، در صورت قسط بندی پرداخت مهریه به صورت کامل تا پایان تمامی اقساط برای زن باقی می ماند، در این هنگام، زوجه امکان گرفتن نفقه را دارد و اگر شوهر از پرداخت نفقه خودداری کند زن حق شکایت کیفری خواهد داشت.

اعسار شوهر و حق حبس زوجه در مهریه

در مورد حق حبس زوجه نکته حائز اهمیتی که وجود دارد این است که با اعسار شوهر حق حبس زن از بین نمی رود هر چند که در این حالت مطالبه مهریه امکان پذیر نیست، اما امکان گرفتن مهریه با استفاده از حق حبس وجود دارد. در مواردی که دادگاه با توجه به اعسار شوهر به وی مهلت عادله بدهند یا پرداخت مهریه را به صورت قسط بندی کند نباید مهریه را موجل دانست زیرا در این شرایط قوانین نشان دهنده سقوط حق حبس نمی باشد. با توجه به این شرایط در میابیم که حتی با قسط بندی مهریه و پرداخت کامل آن زن محقق استفاده از حق حبس می باشد.

بیشتر بخوانید  لیست دفاتر خدمات قضائی تهران

حق حبس زوجه در مهریه و طلاق از طرف زن و مرد

در شرایطی که مرد دادخواست طلاق بدهد در حالی که زن ادعای حق حبس کرده است مهریه پابرجا می ماند و این دو مورد با یکدیگر ارتباطی ندارد. در خصوص تقاضای طلاق از طرف زن با توجه به اینکه حق طلاق با مرد می باشد و از آنجایی که زن از درخواست حق حبس و امتناع از شروع زندگی مشترک کرده است اثبات کردن عسر و حرج دشوار خواهد بود و در بعضی مواقع غیر ممکن است. در صورتی که شوهر از پرداخت نفقه امتناع کند، شوهر مبتلا به امراض صعب العلاج باشد و یا اعتیاد شدید او نزد دادگاه ثابت شود می توان حق طلاق از طرف زن صادر شود. در مواردی هم که طلاق به صورت توافقی صورت پذیرد نیاز به اثبات این موارد نمی باشد.

حق حبس در مواردی که پرداخت مهریه ضامن دارد

در هنگامی که برای پرداخت مهریه ضامن تعیین شود و در صورتی که مهریه عندالمطالبه باشد به هیچ عنوان حق حبس زوجه ضایع نمی شود. طبق قانون مدنی در اینگونه موارد زن می تواند از حق حبس خود استفاده کند و مهریه خود را از شوهر و ضامن مطالبه نماید. توجه داشته باشید که در این موارد زن از تمکین خاص می تواند خودداری کند. به طور کلی وظایف زناشویی زوجه در مقابل شوهر اطلاق می شود که در مقابل تمکین عام به اطاعت از تمامی امور زندگی از طرف شوهر گفته می شود.

دریافت مهریه با استفاده از حق حبس و عدم تمکین پس از آن

حق حبس زوجه در مهریه این امکان را به زن می‌دهد که با استفاده از این قانون مهریه خود را دریافت کند، اما در صورتی که پس از دریافت مهریه از تمکین خاص خودداری کند مرد می تواند جهت الزام به تمکین درخواستی به دادگاه ارائه کند و در صورتی که زن عدم تمکین نماید با حکم قطعی دادگاه می تواند دادخواست استرداد نصف مهریه را به دادگاه ارائه کند. توجه داشته باشید که این موارد در صورت جدایی و طلاق قبل از رابطه نیز در صورتی که از طرف زوجه فسخ نکاح صورت پذیرد تمامی مهریه پرداختی قابل استرداد می باشد. اگر زن قبل از ازدواج با شوهر فعلی و یا شخص دیگری رابطه داشته باشد و این امر ثابت شود، حق حبس از وی ساقط می شود زیرا دریافت مهریه با استفاده از حق حبس در مهریه تنها درباره دختر باکره قابل اعمال است.

حق حبس زوجه در مهریه و نفقه

پرداخت نفقه مانند مهریه امری واجب بر گردن شوهر می باشد که در این بین اگر مهریه عندالمطالبه باشد و زن مطالبه کند شوهر مجبور به پرداخت مهریه است، در غیر این صورت زن امکان حق حبس دارد. بعضی از فقها عقیده دارند که در زمان استفاده زن از حق حبس و عدم تمکین، پرداخت نفقه بر شوهر واجب است. با توجه به این موارد می‌توان گفت هنگام استفاده زن از حق حبس در مهریه شوهر نمی تواند از پرداخت نفقه سر باز زند بلکه پرداخت نفقه در زمان حق حبس امر واجبی می باشد.

نکته حائز اهمیتی که در این مورد وجود دارد این است که زنی که از حق حبس استفاده می کند تنها می تواند از تمکین خاص خودداری نماید و اگر از امور دیگری مانند خروج بی اجازه از منزل و یا اطاعت نکردن از دیگر امور همسر سرپیچی کند حق نفقه از وی گرفته می شود.

تمکین زن پس از گرفتن یک قسط مهریه

توجه داشته باشید که پس از حق حبس در مهریه و قسط بندی مهریه توسط دادگاه باید پس از گرفتن اولین قسط از مهریه تمکین کند اما با توجه به ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی تا زمانی که زن به طور کامل مهریه خود را دریافت نکند حق حبس دارد. اما در این زمان زن مجبور به تمکین می باشد زیرا ممکن است چند سالی پرداخت مهریه طول بکشد که در این بین اگر زن از تمکین خودداری کند شوهر می تواند اقدام به شکایت کیفری نزد دادگاه نماید.

بیشتر بخوانید  مزایای مشاوره حقوقی چیست؟

آگاه بودن زوجه از ندار بودن شوهر در هنگام نکاح و حق حبس

پرسشی که شاید برای شما هم پیش بیاید این است که آیا اگر خانمی در هنگام عقد نکاح از ندار بودن همسرش اطلاع داشته باشد می‌تواند اقدام به حق حبس زوجه در مهریه کند؟ توجه داشته باشید که امکان برهم زدن توافقاتی که بین طرفین به صورت گفتگو انجام شده به آسانی امکان پذیر است اما با توجه به اینکه این موارد موجب انحلال زندگی مشترک و برهم زدن زندگی خانوادگی می شود قانون موادی وضع کرده است که بر اساس آن خانمی که اطلاع دارد خواستگار وی نمی تواند مهریه بپردازد، قادر به اقدام به حق حبس در مهریه نمی باشد. با توجه به این موارد خانمی که از این موارد آگاهی دارد بلافاصله پس از عقد و با درخواست زوج باید به وظایف زناشویی خود عمل کند در غیر این صورت امکان شکایت کیفری توسط زوج فراهم می شود.

باید و نبایدهای حق حبس زوجه برای خانم ها در قانون

بر اساس قانون مدنی خانم می تواند تا پرداخت مهریه توسط زوج از ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند. مثلا در هنگامی که زوج از همسر خود ایفای وظایف زناشویی را طلب نکند و در این بین زمان پرداخت مهریه هم فرا رسیده باشد، زوجه می تواند به راحتی از حق حبس استفاده کند زیرا بر اساس ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی به محض وقوع عقد نکاح زوجه مالک تمام مهریه می شود. توجه داشته باشید اگر مهریه مدت دار باشد خانم تنها زمانی حق مطالبه مهریه را دارد که زمان آن فرا رسیده باشد زیرا در این زمان  زوج نیز می‌تواند جهت تمکین و ایفای وظایف زناشویی از همسر خود درخواست داشته باشد که در این موقع امکان حق حبس برای زوجه وجود ندارد.

تمکین عام و حق حبس زوجه در مهریه

همانطور که در ابتدای مطلب ذکر شد تمکین عام به منظور اطاعت از امور و دستورات شوهر در تمام زمینه های زندگی می باشد که در این مورد سوال پیش می آید آیا تمکین عام باعث از بین رفتن حق حبس زوجه در مهریه می شود؟ برای جواب این سوال باید دقت داشته باشید که تمکین عام بی هیچ عنوان موجب اسقاط حق حبس نمی شود بلکه در تمکین عام رابطه جنسی بین زن و شوهر صورت نمی گیرد و این در حالی است که تنها تمکین خاص یعنی برقرار شدن رابطه بین زوج در حالیکه با عدم تمایل و رضایت زوجه صورت پذیرد موجب عدم حق حبس شده و در غیر این صورت مواردی چون زندگی در محل مورد نظر شوهر به هیچ عنوان موجب اسقاط حق حبس نمی شود.

نتیجه گیری از حق حبس زوجه در مهریه

آنچه در این مقاله بیان شد و آنچه تحقیقات نشان می دهد نشانگر آن است که وضع و قانون گذاری حق حبس مهریه تنها حمایت از حقوق بانوان برای دریافت راحت تر مهریه آنها می باشد؛ اما مطالعات و تحقیقات نشانگر آن است که در دنیای امروزی این قانون نه تنها حامی خانواده نیست بلکه بسیار مضر می باشد و موجب برهم زدن بسیاری از زندگی های زناشویی شده است. به طور کلی می توان گفت حق حبس زوجه موجب برهم زدن خانواده های نوپا و مشکلات فراوان فردی و اجتماعی شده است.

این موارد در حالی است که مشاهده می شود شرایط زندگی کنونی و خانواده های امروزی تفاوت های بسیار زیادی با ارزش های خانواده های گذشته دارد از این رو می‌توان در قوانین و قواعدی که قبلا وضع شده تغییرات ایجاد کرد و قوانین ناکارآمد را حذف کرد و در کنار آن قوانینی ابداع کرد که در حال حاضر کارایی بیشتری دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت، استفاده از سرویس reCAPTCHA گوگل مورد نیاز است که موضوع گوگل است Privacy Policy and Terms of Use.

من با این شرایط موافق هستم .